War Office przejmuje kampanię w Afryce Wschodniej

22 listopada 1914 roku brytyjskie ministerstwo wojny, War Office, przejęło kierownictwo operacji wojskowych w Afryce Wschodniej. Do tej pory odpowiadały za nie India Office, czyli ministerstwo do spraw Indii, oraz ministerstwo kolonii. Zmiana była bezpośrednim skutkiem klęski pod Tangą, gdzie na początku listopada Indyjski Korpus Ekspedycyjny „B” przegrał z wielokrotnie mniej licznymi wojskami podpułkownika Paula von Lettow-Vorbecka.

Podwójne kierownictwo

Na początku wojny War Office miało pełne ręce roboty z wysyłaniem do Francji Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Wojska do działań przeciw Niemieckiej Afryce Wschodniej miały więc dostarczyć Indie. Indyjski Korpus Ekspedycyjny „C” generała Jamesa Stewarta, który przybył we wrześniu do obrony Brytyjskiej Afryki Wschodniej, podlegał po przybyciu ministerstwu kolonii za pośrednictwem gubernatora kolonii. Korpus „B” generała Arthura Aitkena, wysłany z Indii, by zdobyć niemiecką kolonię, kierowany był z kolei przez India Office i dowództwo armii w Indiach. Ta podwójna zależność utrudniała planowanie i obciążała dowódców na miejscu.

Po Tandze

Wiadomość o klęsce pod Tangą, którą Aitken przesłał do Londynu 5 listopada, była dla rządu przykrym zaskoczeniem. Nie powiodło się też natarcie pomocnicze pod Longido. Władze ograniczyły informacje o porażce i starały się, by nie rozeszły się one w Indiach. Minister do spraw Indii, lord Crewe, zgodził się z Aitkenem, że wojska w Afryce Wschodniej muszą na razie przejść do obrony. Oba korpusy indyjskie połączono, a kierowanie działaniami przekazano ministerstwu wojny, na którego czele stał lord Herbert Kitchener. Indie nadal jednak w dużej mierze odpowiadały za zaopatrzenie i uzupełnienia dla tamtejszych wojsk.

Aitken został odwołany. Dowództwo objął generał Richard Wapshare, który pod Tangą dowodził jedną z brygad korpusu „B”. Według części zestawień dowodził od 22 listopada, inne źródła wskazują, że rozkaz odwołania Aitkena nadszedł kilka dni później. Aitken, chory na malarię, odpłynął do Anglii dopiero 17 grudnia.

Ministerstwo wojny, pochłonięte wojną we Francji i Flandrii, nie zamierzało na razie wysyłać do Afryki Wschodniej nowych sił. Przez następne kilkanaście miesięcy wojska brytyjskie ograniczały się tam głównie do obrony kolonii i kolei z Mombasy w głąb lądu. Wielka ofensywa przeciw Niemieckiej Afryce Wschodniej zaczęła się dopiero w 1916 roku, pod dowództwem południowoafrykańskiego generała Jana Smutsa.