Włochy przystępują do konwencji pryzowej
- Kategoria:
- Dyplomacja
- Front:
- Wojna na morzu
- Data:
- 15 stycznia 1917
- Autor:
- Łukasz Skowroń
- Tagi:
- Włochy, Wielka Brytania, Francja, blokada morska
15 stycznia 1917 roku ambasador Włoch w Londynie markiz Guglielmo Imperiali zawiadomił brytyjskiego ministra spraw zagranicznych Arthura Balfoura, że rząd włoski postanowił przystąpić do konwencji o pryzach, zawartej przez Wielką Brytanię i Francję 9 listopada 1914 roku. Konwencja rozstrzygała, który z sojuszników ma sądzić statki i ładunki zajęte w czasie wojny, gdy okręty kilku państw działały wspólnie albo gdy okręt jednego sojusznika zatrzymał statek handlowy drugiego. Regulowała też podział dochodów ze sprzedaży wspólnie zdobytych pryzów. Jej artykuł 9 przewidywał, że pozostali sprzymierzeni zostaną zaproszeni do przystąpienia, a państwo, które zechce to zrobić, zawiadomi o tym na piśmie rząd brytyjski, ten zaś prześle uwierzytelnioną kopię do Paryża.
Włosi długo zwlekali. Imperiali powoływał się w swojej nocie na zaproszenie, które ówczesny minister spraw zagranicznych Edward Grey wystosował do Rzymu 24 lipca 1915 roku, dwa miesiące po przystąpieniu Włoch do wojny. Włochy walczyły wtedy tylko z Austro-Węgrami. Wojnę Niemcom wypowiedziały dopiero 28 sierpnia 1916 roku. Rosja przystąpiła do konwencji znacznie wcześniej, 5 marca 1915 roku.
Do tego czasu umowa zdążyła się zmienić. W wymianie not od lutego do kwietnia 1915 roku Londyn i Paryż rozszerzyły wykładnię jej artykułu 2. Gdy sądzono sam ładunek ze statku sprzymierzonego, który zawinął do portu drugiego sojusznika, sądy tego portu mogły orzekać nie tylko wtedy, gdy statek płynął pierwotnie do portu nieprzyjaciela, lecz także o kontrabandzie adresowanej do portów neutralnych i o własności nieprzyjacielskiej. Rosja przyjęła tę samą wykładnię w wymianie not zakończonej w październiku 1916 roku. Imperiali zaznaczył, że Włochy przystępują do konwencji mimo tej wykładni, czyli godzą się na nią.
26 stycznia Balfour potwierdził przyjęcie noty. Odnotował przystąpienie Włoch do konwencji „w brzmieniu zmienionym przez rozszerzoną wykładnię” artykułu 2 i zapowiedział, że uwierzytelnione kopie trafią do rządów Francji i Rosji. Brytyjczycy ogłosili obie noty w urzędowym zbiorze traktatów (Treaty Series 1917, nr 6). Był to drobny, techniczny krok, ale ważny dla wspólnej wojny ekonomicznej na morzu. Statki zatrzymywane przez okręty włoskie, brytyjskie i francuskie na tych samych wodach Morza Śródziemnego miały odtąd trafiać przed sądy według jednych, uzgodnionych zasad.