Zajęcie Péronne i Noyon

18 marca 1917 roku sprzymierzeni zajęli dwa miasta, które od jesieni 1914 roku leżały tuż za niemieckim frontem. Na północy brytyjska 48 Dywizja weszła do Péronne nad Sommą, a na południu Francuzi wkroczyli do Noyon nad Oise. Był to trzeci dzień niemieckiego odwrotu na Linię Hindenburga, a dla dużej części cofających się wojsk ostatni „dzień marszowy”. Wieczorem główne siły niemieckie naprzeciw brytyjskiej 4 Armii stały już za nową pozycją, zostawiając przed nią tylko straże tylne.

Péronne

Przed Péronne leżała najtrudniejsza przeszkoda całego pościgu: dolina Sommy z kanałem, główną rzeką i bagnami pomiędzy nimi. Niemcy wysadzili wszystkie mosty. Saperzy 48 Dywizji przygotowali się zawczasu. W bardzo ciemną i mroźną noc z 16 na 17 marca przeholowali po kanale sześć pontonów, piłując zatopione pnie i rozbijając lód grubości prawie czterech centymetrów, a niemieckie posterunki były o kilkaset metrów od nich. Przebycie półtora kilometra zajęło im cztery godziny. 17 marca w południe most pływający przez kanał był gotowy. Wieczorem kompania z batalionu Royal Warwickshire przeszła po nim, przeprawiła się przez rzekę na pontonowych tratwach i jako pierwsza weszła do miasta.

Według depeszy marszałka polnego Douglasa Haiga wojska 48 Dywizji weszły do Péronne 18 marca o 7.00 rano i zajęły wzgórze Mont-Saint-Quentin na północ od miasta. Mniej więcej w tym samym czasie na tratwach przeprawiła się pierwsza bateria polowa, a o 15.30 saperzy skończyli nowy most na palach starego. Brytyjska historia oficjalna opisuje Péronne, „niegdyś piękne miasteczko”, jako żałosny widok: fasady prawie wszystkich starych domów były wysadzone. Niemcy zostawili na jednym z budynków tablicę z napisem „Nicht ärgern, nur wundern!” („Nie złośćcie się, tylko się dziwcie!”), w której historyk Cyril Falls widział raczej brawurę niespokojnego sumienia niż żart. Na południe od miasta Brytyjczycy doszli do zachodniego brzegu Sommy, a o 22.00 most w Brie, na głównej drodze z Amiens do Saint-Quentin, był na tyle naprawiony, że piechota mogła po nim przejść gęsiego.

Noyon

Noyon, stare biskupie miasto z gotycką katedrą, miejsce urodzenia Jana Kalwina, było od września 1914 roku najdalej wysuniętym ku Paryżowi punktem frontu niemieckiego, oddalonym od stolicy o niecałe sto kilometrów. Georges Clemenceau miał o tym przypominać czytelnikom swojego dziennika krótkim zdaniem: „Niemcy są w Noyon”. Na odcinku francuskiej 1 Armii generała Émile’a Fayolle’a Niemcy od kilku dni zalewali drogi wokół miasta i wysadzali mosty. 17 marca Francuzi ruszyli w pościg, a 18 marca rano kawaleria i lekkie oddziały wkroczyły do Noyon. Około 10.00 była już w nim 26 Dywizja Piechoty. Przez miasto przechodziły już następne oddziały, 61 Dywizja Piechoty i 3 Dywizja Kawalerii, które 19 marca zajęły Chauny.

W przeciwieństwie do Péronne Noyon nie zostało zburzone. Było jednym z kilku miejsc, obok Nesle i Ham, które Niemcy oszczędzili i w których zebrali ludność cywilną z okolicy. Według brytyjskiej historii oficjalnej nie kierowali się przy tym ludzkimi pobudkami, lecz chcieli się pozbyć „zbędnych gąb”. W tych miejscowościach zostawiono od 10 do 15 tysięcy osób, prawie samych dzieci, matek i starców. Mniej więcej dziesięć razy więcej ludzi, w tym niemal wszystkich zdolnych do pracy, wywieziono za Linię Hindenburga. Mieszkańcy Noyon, przeludnionego i głodnego, po trzydziestu miesiącach okupacji witali francuskich żołnierzy. 24 marca miasto odwiedził prezydent Raymond Poincaré.

18 marca francuska i brytyjska kawaleria spotkały się w Nesle, a francuskie patrole stwierdziły, że Niemcy opuścili też okopy na północ od Soissons. Odwrót objął już cały łuk frontu od Arras po Aisne. W nocy z 18 na 19 marca Niemcy wysadzili w powietrze średniowieczny zamek w Ham.