TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Zatopienie krążownika Kléber

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Wojna na morzu
Data:
27 czerwca 1917
Autor:
Łukasz Skowroń
Tagi:
Francja, Kaiserliche Marine, okręty podwodne, miny morskie

Rankiem 27 czerwca 1917 roku francuski krążownik pancerny Kléber wszedł na minę na podejściu do Brestu i zatonął w niespełna godzinę. Brytyjska chronologia wojny podaje, że zatopił go okręt podwodny. Tak było tylko pośrednio. Okręt nie został storpedowany, lecz trafił na zagrodę minową postawioną na podejściach do bazy przez niemiecki podwodny stawiacz min UC-61 kapitanlejtnanta Georga Gertha.

Kléber, zwodowany w 1902 roku w stoczni Forges et Chantiers de la Gironde pod Bordeaux, był jednym z trzech okrętów typu Dupleix. Miał około 7,7 tysiąca ton wyporności i osiem dział kalibru 164,7 mm. Na początku wojny pilnował kanału La Manche, w 1915 roku wspierał operacje w Dardanelach i brał udział w wypadzie na wybrzeże bułgarskie, a od lata 1916 roku był okrętem flagowym dywizjonu w Dakarze, który miał chronić żeglugę przed niemieckimi rajderami. W maju 1917 roku dywizjon zmniejszono, by odzyskać marynarzy do okrętów patrolowych. Stary krążownik miał wrócić do Brestu i przejść do rezerwy. 16 czerwca wyszedł z Dakaru, eskortując do wybrzeży Maroka transportowiec Phrygie z około 1150 żołnierzami. Po postoju w zatoce Agadiru popłynął dalej sam, daleko od brzegu, omijając rejony, w których spodziewano się okrętów podwodnych.

Około 5.50 Kléber był dwie mile na południe od latarni Pierres Noires i wziął na pokład miejscowego pilota. Kilka minut później obserwatorzy dostrzegli na lewo od dziobu minę unoszącą się na powierzchni. Dowódca, komandor porucznik Lagorio, uznał ją za minę dryfującą i zaczął skręcać, chcąc ją ominąć i zatopić ogniem. Wtedy okręt wszedł prawą burtą na inną, zanurzoną minę. Wybuch nastąpił za mostkiem, na wysokości przednich kotłowni. Woda szybko zalała przednią kotłownię, zgasło światło, przestały działać telefony i elektryczny ster. Mechanikom udało się utrzymać ciśnienie w pozostałych kotłach przez około dwadzieścia minut. Lagorio rozważał osadzenie okrętu na mieliźnie koło Le Conquet, ale uznał, że grodzie tego nie wytrzymają. Kanonierka Inconstant próbowała wziąć krążownik na hol, lecz rufa była już zbyt wysoko nad wodą. Około 6.45 dowódca kazał opuścić okręt, a kilka minut później Kléber przewrócił się i zatonął.

Pogoda była spokojna, a w pobliżu było wiele jednostek. Ludzi z wody wyławiały Inconstant, torpedowce, trawlery, kuter pilotowy, łodzie rybackie i brytyjski statek Highland Star, który sam podszedł do miejsca katastrofy. Lagorio został zmyty z mostka przez falę, gdy okręt się przewracał. Uratowano go po chwili. Zginęło 38 ludzi spośród około 570 na pokładzie, choć część zestawień podaje 42 ofiary. Część z nich zginęła od razu w zalanej kotłowni, inni, gdy na łodzie runęła antena radiowa. Wśród zabitych byli zastępca dowódcy i lekarz okrętowy. Sąd morski oczyścił później dowódcę z zarzutów, a w 1919 roku załogę wyróżniono pochwałą w rozkazie dziennym armii za spokój i dyscyplinę do ostatniej chwili. Wrak Klébera leży na głębokości około 45–48 metrów, niedaleko latarni Pierres Noires, na południe od wyspy Molène. UC-61 przetrwał go tylko o miesiąc. 26 lipca 1917 roku osiadł na mieliźnie pod Wissant koło Calais, a załoga zatopiła go i oddała się w ręce Francuzów.