Zatopienie statku szpitalnego Wpieriod

8 lipca 1916 roku o 9.35 (25 czerwca według kalendarza juliańskiego, obowiązującego wówczas w Rosji) niemiecki okręt podwodny U-38 storpedował na Morzu Czarnym rosyjski statek szpitalny Wpieriod („Naprzód”). Statek szybko zatonął u wybrzeży Lazystanu, około 32 mil na południowy zachód od Batumi. Zginęło siedem lub osiem osób. Datę i godzinę podaje telegram Czerwonego Krzyża wysłany jeszcze tego samego dnia, a 8 lipca potwierdza też brytyjska broszura o wojnie ze statkami szpitalnymi z 1917 roku. Brytyjska chronologia wojny zapisała to zatopienie pod 10 lipca, a serwis uboat.net podaje 9 lipca.

Następca Portugala

Wpieriod był niewielkim parowcem pasażerskim o pojemności około 860 ton rejestrowych brutto, zbudowanym w 1898 roku w stoczni Stabilimento Tecnico w Trieście. Według części źródeł przed wojną należał do towarzystwa żeglugowego z Rostowa nad Donem, obsługującego linie na Morzu Czarnym i Azowskim, według innych był wcześniej francuskim parowcem, przekazanym Rosji w 1915 roku. Gdy 30 marca 1916 roku inny niemiecki okręt podwodny zatopił pod Rize statek szpitalny Portugal, Rosjanie postanowili urządzić w jego miejsce nowe pływające szpitale. Rosyjski Czerwony Krzyż przebudował Wpieriod na szpital na około 120 łóżek. Według rosyjskich źródeł pod koniec kwietnia rosyjskie MSZ zawiadomiło państwa nieprzyjacielskie, że statek ma status statku szpitalnego. Brytyjczycy twierdzili później, że nosił wszystkie wymagane oznaczenia Czerwonego Krzyża. Wpieriod miał zabierać rannych z wybrzeża, wzdłuż którego armia kaukaska posuwała się na zachód i w kwietniu zajęła Trapezunt.

Atak

Tego ranka statek płynął z Batumi wzdłuż brzegu na zachód. Według telegramu głównego pełnomocnika Czerwonego Krzyża przy armii kaukaskiej szedł do Trapezuntu, według brytyjskiej broszury do Rize, po rannych. Na pokładzie było 67 osób: lekarze, siostry miłosierdzia, sanitariusze i załoga. Około dwóch i pół mili od brzegu naprzeciw miejscowości Wice (dziś Fındıklı), między Hopą a Rize, w statek trafiła torpeda wystrzelona z dużej odległości. Według części rosyjskich relacji U-38 wystrzelił dwie torpedy. Wpieriod szybko poszedł na dno.

Uratowano 60 osób. Wśród zabitych był komendant statku, emerytowany kontradmirał Alfred Wilhelms, a także palacze, marynarze i sanitariusz. Brytyjska broszura i rosyjski telegram mówią o siedmiu ofiarach, uboat.net o ośmiu. Okrętem podwodnym dowodził kapitanlejtnant Max Valentiner, jeden z najskuteczniejszych niemieckich podwodników tej wojny. Jego okręt, który wcześniej działał na Morzu Śródziemnym, od czerwca polował na Morzu Czarnym u kaukaskiego wybrzeża. 2 lipca zatopił tam brytyjski parowiec Rockcliffe, wyczarterowany przez rosyjską flotę, a 10 lipca, dwa dni po Wpieriodzie, rosyjski transportowiec Florida pod Suchumi.

Wzajemne oskarżenia

Rosja ponownie oskarżyła Niemcy o złamanie konwencji haskich, które chroniły statki szpitalne. Strona niemiecka, podobnie jak w sprawie Portugala, twierdziła, że statek nie nosił widocznych znaków Czerwonego Krzyża. Turcy z kolei utrzymywali, że oba rosyjskie statki szpitalne zatonęły na minach. W ciągu niewiele ponad trzech miesięcy Rosjanie stracili na tym samym odcinku wybrzeża dwa statki szpitalne. Po wojnie Valentiner i dowódca U-33 Konrad Gansser znaleźli się na alianckiej liście osób oskarżanych o zbrodnie wojenne, ale z powodu ataków na brytyjskie statki, a nie na rosyjskie statki szpitalne. Żaden z nich nie stanął przed sądem.