Admiralicja nakazuje działania przeciw Turcji

31 października 1914 roku o godzinie 17.05 brytyjska Admiralicja wysłała do wszystkich okrętów krótki rozkaz: „Natychmiast rozpocząć działania wojenne przeciwko Turcji. Potwierdzić odbiór”. Wielka Brytania nie wypowiedziała jeszcze Imperium Osmańskiemu wojny, a jej ambasador wciąż przebywał w Konstantynopolu. Mimo to Royal Navy dostała wolną rękę.

Rozkaz był odpowiedzią na atak floty osmańskiej na rosyjskie porty nad Morzem Czarnym i na bezskuteczne żądania, by Turcja odesłała Niemców z Goebena i Breslau. Termin wyznaczony przez Londyn minął bez odpowiedzi, a ambasadorowie Ententy zażądali już paszportów. Za szybkim uderzeniem opowiadał się pierwszy lord Admiralicji Winston Churchill. Na odwrocie depeszy z brytyjskim ultimatum dopisał czerwonym ołówkiem polecenie, by zbadać możliwość ostrzelania fortów nad Dardanelami, bo „dobrze jest zadać szybki cios”. Doradcy byli sceptyczni, uważali, że ostrzał przyniesie niewiele w porównaniu z ryzykiem dla okrętów.

Churchill postawił jednak na swoim. 1 listopada wiceadmirał Sackville Carden, dowodzący eskadrą u wejścia do cieśniny, otrzymał polecenie przeprowadzenia demonstracji z dużej odległości, bez narażania okrętów. Rankiem 3 listopada brytyjskie krążowniki liniowe Indomitable i Indefatigable oraz francuskie pancerniki Suffren i Vérité przez kilkanaście minut ostrzeliwały zewnętrzne forty Dardaneli. Jeden z pocisków trafił w skład amunicji fortu przy wiosce Sedd el Bahr, który wyleciał w powietrze. Zginęło kilkudziesięciu tureckich żołnierzy.

Ostrzał miał niewielkie znaczenie wojskowe, ale ostrzegł Turków i ich niemieckich doradców, że cieśnina może stać się celem ataku. Zaczęli wzmacniać jej obronę, przede wszystkim pola minowe. Formalnie Wielka Brytania wypowiedziała Imperium Osmańskiemu wojnę dopiero 5 listopada 1914 roku, razem z Francją.