Doniesienia o zajęciu Birska

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 30 grudnia 1918 roku, że wojska admirała Aleksandra Kołczaka zajęły Birsk, i odsyła przy tym do wiadomości o zdobyciu Permu sześć dni wcześniej. Birsk to niewielkie miasto powiatowe nad rzeką Biełają, w linii prostej około 80 kilometrów na północ od Ufy. Latem 1918 roku, po buncie Czechosłowaków, znalazł się, podobnie jak Ufa, pod władzą antybolszewickiego Komuczu. Zajęcia miasta przez białych w ostatnich dniach grudnia nie potwierdzają jednak ani rosyjskie opracowania wojny domowej, ani historia regionu.

Sytuacja na froncie wskazuje raczej na coś przeciwnego. Pod koniec 1918 roku biali skupili najlepsze siły na kierunku permskim, a na południe od Kamy cofali się przed czerwoną 5 Armią. Już na początku listopada bolszewicki oddział partyzancki, który działał na tyłach białych w powiecie mienzielińskim, opanował drogę do Birska. Dzień po rzekomym zajęciu miasta, 31 grudnia, czerwoni zdobyli samą Ufę. Opracowania z dziejów Baszkirii wymieniają Birsk wśród miast, które czerwoni zajęli w czasie swojej ofensywy jesienią i zimą 1918 roku, choć nie podają dokładnej daty.

Biali wzięli Birsk dopiero wiosną 1919 roku, według większości opracowań w marcu, podczas wiosennej ofensywy, gdy Armia Zachodnia generała Michaiła Chanżyna zajęła również Ufę. W czerwcu 1919 roku 5 Armia, dowodzona już przez Michaiła Tuchaczewskiego, w operacji birskiej przekroczyła Biełaję w rejonie miasta i odzyskała je na stałe.

Nie wiadomo, na jakiej podstawie brytyjska chronologia zapisała tę wiadomość. Wieści z frontu syberyjskiego docierały wtedy na Zachód z opóźnieniem i często były niedokładne. Żadne z dostępnych źródeł nie potwierdza, by 30 grudnia 1918 roku Birsk przeszedł w ręce białych.