Dymisja Suchomlinowa

26 czerwca 1915 roku (13 czerwca według kalendarza juliańskiego) car Mikołaj II zwolnił ze stanowiska ministra wojny generała Władimira Suchomlinowa, pozostawiając go członkiem Rady Państwa. Tego samego dnia kierowanie ministerstwem powierzono generałowi Aleksiejowi Poliwanowowi. Odejście Suchomlinowa było odpowiedzią na klęski armii rosyjskiej w Galicji i na powszechne oburzenie brakiem amunicji, za który opinia publiczna obwiniała właśnie jego.

Suchomlinow kierował ministerstwem od marca 1909 roku. Przeprowadził reorganizację armii i przygotował program jej rozbudowy, ale zapasy przygotowano z myślą o wojnie trwającej kilka miesięcy. Już na przełomie 1914 i 1915 roku zaczęło brakować pocisków artyleryjskich, a przemysł nie nadążał z produkcją. Wiosną 1915 roku na ministra spadł też cień afery pułkownika Siergieja Miasojedowa. Oficer, którego Suchomlinow znał i niegdyś protegował, został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec, skazany przez sąd wojenny i stracony. Większość historyków uważa dziś, że był niewinny i stał się kozłem ofiarnym rosyjskich niepowodzeń, ale w 1915 roku sprawa podkopała zaufanie do całego ministerstwa. Krytykę podsycali przywódca październikowców Aleksandr Guczkow i otoczenie naczelnego wodza, wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza, z którym minister był od dawna skłócony.

Klęska pod Gorlicami i odwrót z Galicji przesądziły sprawę. W maju, z inicjatywy przewodniczącego Dumy Państwowej Michaiła Rodzianki, powołano specjalną naradę do spraw zaopatrzenia armii z udziałem posłów i przemysłowców. Przewodniczył jej jeszcze Suchomlinow, ale na początku czerwca Rodzianko i partie dumskie opowiedziały się za jego odejściem. 3 czerwca Rosjanie stracili Przemyśl, a 22 czerwca Lwów. 18 czerwca car zwolnił już ministra spraw wewnętrznych Nikołaja Maklakowa, uważanego za przeciwnika współpracy z Dumą.

Car, który przebywał wtedy w Kwaterze Głównej w Baranowiczach, napisał do Suchomlinowa list. Stwierdzał w nim, że interesy Rosji i armii wymagają jego odejścia, a ostatecznie upewniła go o tym rozmowa z wielkim księciem Mikołajem Mikołajewiczem. Dziękował też ministrowi za dotychczasową pracę. Kurier doręczył list 25 czerwca, a następnego dnia ukazał się formalny akt dymisji. Następca Suchomlinowa był jego dawnym zastępcą z lat 1906–1912, zwolnionym wtedy po konflikcie z ministrem, i bliskim współpracownikiem Guczkowa. Dla Dumy i opinii publicznej jego nominacja była sygnałem, że rząd zamierza wreszcie współpracować ze społeczeństwem w sprawach obrony. Poliwanow formalnie został ministrem we wrześniu i stanął na czele nowej Specjalnej Narady Obrony Państwa.

Dla Suchomlinowa dymisja była dopiero początkiem kłopotów. Wkrótce wszczęto śledztwo w sprawie jego działalności. W 1916 roku został wydalony ze służby i aresztowany, a kilka miesięcy spędził w Twierdzy Pietropawłowskiej. Jesienią 1917 roku, już po upadku caratu, sąd uznał go winnym nieprzygotowania armii do wojny i skazał na dożywotnią katorgę. Wyszedł na wolność w 1918 roku na mocy amnestii dla starców, uciekł do Finlandii, a zmarł w biedzie w Berlinie w 1926 roku.