Kanadyjczycy w Archangielsku

1 października 1918 roku do Archangielska przypłynęła 16 Brygada Kanadyjskiej Artylerii Polowej, złożona z 67 i 68 baterii, pod dowództwem podpułkownika Charlesa Sharmana. Miała dołączyć do sojuszniczych sił ekspedycyjnych na północy Rosji. Brygada wypłynęła z Dundee w Szkocji 20 września. Datę przybycia podaje kanadyjska historia oficjalna, według której artylerzyści zeszli na ląd dwa dni później, 3 października. Brytyjska chronologia wojny notuje lądowanie kontyngentu kanadyjskiego w Archangielsku już pod 30 września, a niektóre opracowania historii kanadyjskich baterii podają z kolei późniejszą datę przybycia. Tym samym konwojem przypłynął generał Edmund Ironside, który miał zastąpić generała Fredericka Poole’a na stanowisku dowódcy sił sojuszniczych w Archangielsku.

Kanada nie była skora do wysyłania wojska na północ Rosji. W maju dała pięciu oficerów i jedenastu podoficerów do brytyjskiej misji szkoleniowej „Elope”, która w czerwcu wypłynęła do Murmańska. W lipcu Brytyjczycy poprosili o cały batalion piechoty, bo potrzebowali ludzi przywykłych do surowego klimatu. Rząd w Ottawie odmówił, bo uzupełnień brakowało na froncie zachodnim. Zgodził się natomiast wysłać 92 ochotników, oficerów i podoficerów, jako instruktorów dla oddziałów tworzonych w rejonie Murmańska. Popłynęli tam 17 września. 3 sierpnia War Office poprosiło jeszcze o dwie baterie artylerii polowej dla Archangielska i Kanadyjczycy znów się zgodzili.

Brygadę utworzono z ochotników z kanadyjskiej artylerii rezerwowej w Anglii. Liczyła 18 oficerów i 469 szeregowych i podoficerów. Prawie wszyscy przeszli już front zachodni. W sumie Kanada wysłała na północ Rosji niespełna 600 ludzi, a artylerzyści Sharmana stanowili większość tego kontyngentu. Sojusznicze siły na północy były bardzo pstrokate. Obok Brytyjczyków służyli w nich Amerykanie, Francuzi, Włosi, Serbowie, Polacy, Rosjanie z oddziałów białych i ochotnicy z Karelii. Według brytyjskich szacunków z grudnia 1918 roku w rejonie Archangielska było około 16 tysięcy żołnierzy sojuszniczych i miejscowych, a w rejonie Murmańska około 14,5 tysiąca.

Kanadyjczyków od razu rozdzielono. Trzech oficerów i 26 żołnierzy obsadziło pociąg pancerny na kolei do Wołogdy. Reszta brygady popłynęła barkami w górę Dwiny do ujścia Wagi. 67 bateria została nad Dwiną, a niepełna 68 bateria, która część dział zostawiła w Dundee, poszła do Szenkurska, najdalej na południe wysuniętego miasta bronionego przez sojuszników. Sharman został dowódcą artylerii sił nad Dwiną. Kanadyjscy artylerzyści z sześcioma polowymi działami 18-funtowymi i działem okrętowym na barce mieli przeciw sobie flotyllę czerwonych z działami o znacznie większym zasięgu. Ironside objął dowództwo 14 października. Brygada walczyła nad Dwiną i Wagą przez całą zimę i wróciła do domu dopiero w czerwcu 1919 roku.