Kapitulacja Niemców w Togolandzie

26 sierpnia 1914 roku niemieckie siły w Togolandzie poddały się bezwarunkowo wojskom brytyjskim i francuskim. Kampania w najmniejszej niemieckiej kolonii w Afryce trwała niespełna trzy tygodnie. Było to pierwsze zwycięstwo aliantów zakończone zdobyciem całej niemieckiej posiadłości.

Koniec radiostacji

Od połowy sierpnia połączone oddziały brytyjskie i francuskie szły na północ, wzdłuż linii kolejowej z Lomé w głąb kraju. Ich celem była wielka radiostacja w Kaminie, niedaleko Atakpamé, łącząca Berlin z koloniami w Afryce i z okrętami na Atlantyku. Po ciężkich walkach nad rzeką Khra 22 sierpnia Niemcy wiedzieli już, że nie utrzymają się długo. W nocy z 24 na 25 sierpnia wysadzili maszty i zniszczyli urządzenia stacji, by nie wpadły w ręce przeciwnika.

Bezwarunkowa kapitulacja

Pełniący obowiązki gubernatora major Hans-Georg von Doering (gubernator, książę Adolf Fryderyk meklemburski, przebywał w chwili wybuchu wojny w Niemczech) 25 sierpnia wysłał do sprzymierzonych parlamentariuszy z propozycją kapitulacji na warunkach. Dowódca wojsk sprzymierzonych, brytyjski podpułkownik Frederick Bryant, zażądał poddania się bez warunków, obiecując jedynie poszanowanie prywatnej własności. Następnego dnia Niemcy przyjęli to żądanie. Do niewoli trafiło około 200 żołnierzy niemieckiej policji kolonialnej, niemieckich i afrykańskich. Oddziały sprzymierzonych weszły do Kaminy i zastały radiostację całkowicie zniszczoną; źródła podają tu datę 26 lub 27 sierpnia.

Kampania była krótka i niezbyt krwawa. Według różnych zestawień zginęło w niej łącznie kilkadziesiąt osób, w większości afrykańskich żołnierzy służących po obu stronach.

Znaczenie

Togoland stał się pierwszą niemiecką kolonią utraconą w tej wojnie. Zniszczenie Kaminy przerwało najważniejsze ogniwo niemieckiej łączności radiowej w Afryce, co utrudniło kierowanie okrętami i rajderami na Atlantyku. Kilka dni później Brytyjczycy i Francuzi uzgodnili tymczasowy podział kolonii na dwie strefy okupacyjne. Po wojnie podział ten utrwalono w formie mandatów Ligi Narodów, a z francuskiej części powstało w 1960 roku dzisiejsze państwo Togo. Początki kampanii opisujemy w artykule Brytyjczycy wkraczają do Togolandu i zajmują Lomé.