Alexandre Millerand ministrem wojny Francji

27 sierpnia 1914 roku francuski dziennik urzędowy „Journal officiel” ogłosił nominację Alexandre’a Milleranda na ministra wojny. Dekret, podpisany przez prezydenta Raymonda Poincarégo i premiera René Vivianiego, nosił datę 26 sierpnia. Millerand zastąpił Adolphe’a Messimy’ego, którego dymisję przyjęto tego samego dnia.

Rząd jedności narodowej

Zmiana na stanowisku ministra wojny była częścią szerszej przebudowy rządu. Francja przeżywała najcięższe dni od początku wojny: jej armie przegrały bitwy graniczne i cofały się, a Niemcy zbliżali się do Paryża. Messimy, obciążany odpowiedzialnością za klęski i nieprzygotowanie armii, musiał odejść, o czym piszemy w artykule Dymisja ministra wojny Messimy’ego.

Viviani utworzył wówczas swój drugi gabinet, szeroką koalicję wszystkich ugrupowań. Był to rządowy wyraz tzw. świętej jedności (fr. union sacrée), czyli zawieszenia sporów politycznych na czas wojny. Po raz pierwszy w historii do rządu weszli socjaliści: Jules Guesde jako minister bez teki i Marcel Sembat jako minister robót publicznych. Ministrem spraw zagranicznych został Théophile Delcassé (zob. Delcassé ministrem spraw zagranicznych), finansami pokierował Alexandre Ribot, a sprawiedliwością Aristide Briand.

Nowy minister

Millerand miał za sobą długą karierę. Zaczynał jako adwokat i polityk socjalistyczny, a w 1899 roku jako pierwszy socjalista we Francji wszedł do rządu. Z czasem przesunął się na pozycje umiarkowane. W latach 1912–1913 był już ministrem wojny i uchodził za zwolennika wzmocnienia armii.

Na stanowisku ministra wojny Millerand zasłynął lojalnym wspieraniem naczelnego wodza, generała Josepha Joffre’a, i chronieniem go przed krytyką parlamentu. Zajął się przede wszystkim produkcją uzbrojenia, której braki szybko dały o sobie znać. Kilka dni po nominacji, na początku września, rząd wraz z ministrem przeniósł się z zagrożonego Paryża do Bordeaux. Millerand kierował resortem do upadku gabinetu Vivianiego w październiku 1915 roku. W latach 1920–1924 był prezydentem Francji.