Niemcy opuszczają Dorpat

18 grudnia 1918 roku z Dorpatu (Tartu), uniwersyteckiego miasta w południowej Estonii, wycofały się wojska niemieckie. Trzymały je od 24 lutego, gdy weszły do miasta w czasie ofensywy przeciw Rosji Radzieckiej. Brytyjska chronologia wojny notuje ewakuację Dorpatu przez Niemców dopiero pod 26 grudnia. Estońskie opracowania podają, że Niemcy odeszli 18 grudnia, a Armia Czerwona zajęła miasto 22 grudnia. W części anglojęzycznych opracowań wejście czerwonych przypada na Wigilię.

Po rozejmie Niemcy wycofywali się z Estonii i przekazywali władzę estońskiemu Rządowi Tymczasowemu w Tallinnie. Za nimi szła Armia Czerwona. Narwa padła 28 listopada i od tego dnia Estończycy liczą swoją wojnę o niepodległość. Ochotnicza Armia Ludowa była dopiero w powijakach, a jej oddziały cofały się na całym froncie. W grudniu czerwoni ruszyli także na południe Estonii. 18 grudnia, w dniu odejścia Niemców z Dorpatu, bez oporu zajęli Valgę, węzeł kolejowy na granicy estońsko-łotewskiej, a ich oddziały podchodziły do Dorpatu od strony Võru i Räpiny.

Estońskie dowództwo myślało jeszcze o kontrataku, ale do niego nie doszło. 19 grudnia oddziały estońskie cofnęły się niemal do samego miasta, a czerwoni stali około 10–12 kilometrów od niego. W Dorpacie wybuchły zamieszki i rabunki, podsycane według estońskich historyków przez podziemny komitet komunistyczny. Po nieudanej próbie oporu pod Ülenurme, na południe od miasta, Estończycy dostali 21 grudnia rozkaz odwrotu i opuścili Dorpat, zanim nadeszła Armia Czerwona. Część żołnierzy estońskiego pułku, który miał bronić miasta, porzuciła stanowiska. Tego dnia na wieży ratusza zawisła czerwona flaga, a nazajutrz do miasta weszły oddziały czerwonych. W anglojęzycznych opracowaniach zdobycie Dorpatu przypisuje się 49 Pułkowi łotewskich strzelców czerwonych.

Dorpat stał się jednym z ośrodków Estońskiej Komuny Ludu Pracującego, radzieckiego państwa ogłoszonego w Narwie. Pod koniec grudnia czerwoni byli już około 30–40 kilometrów od Tallinna. Rządy komunistów w Dorpacie trwały niespełna cztery tygodnie, ale zapisały się aresztowaniami i egzekucjami. Nowe władze zakazały też w mieście nabożeństw. 14 stycznia 1919 roku czerwoni zamordowali w piwnicy kasy kredytowej, według estońskich opracowań, 19 zakładników, wśród nich prawosławnego biskupa Płatona. Tego samego dnia estońskie pociągi pancerne i oddział partyzantów Juliusa Kuperjanova odbiły miasto. Estońska kontrofensywa, wspierana przez fińskich ochotników i brytyjską flotę, ruszyła 7 stycznia i do lutego wyparła Armię Czerwoną z niemal całej Estonii.