Początek bitwy o Mount Sorrel

2 czerwca 1916 roku, w piątek, niemiecki XIII Korpus z Wirtembergii uderzył na Kanadyjczyków na wschodnim skraju łuku frontu pod Ypres. Celem był ostatni odcinek grzbietu wokół miasta, który od drugiej bitwy pod Ypres pozostał w rękach alianckich: płaski pagórek Mount Sorrel i dwa sąsiednie wierzchołki, nazywane przez Kanadyjczyków Wzgórzami 61 i 62. Wyższy z nich, Tor Top, i odchodzący od niego na zachód grzbiet Observatory Ridge dawały widok na niemieckie tyły. Niemcy szykowali to natarcie od sześciu tygodni, a o jego terminie żołnierze dowiedzieli się dopiero poprzedniego popołudnia, razem z wiadomością o „wielkim zwycięstwie morskim” w bitwie jutlandzkiej.

O szóstej rano dowódca 3 Dywizji Kanadyjskiej, generał major Malcolm Mercer, i dowódca jej 8 Brygady, generał brygady Victor Williams, poszli na pierwszą linię, by obejrzeć pozycje pod Tor Top. Dzień wcześniej nowy dowódca Korpusu Kanadyjskiego, generał porucznik Julian Byng, polecił Mercerowi przygotować propozycję lokalnego natarcia, które poprawiłoby tę wysuniętą i źle umocnioną pozycję. Około 8.30 niemiecki ogień zaczął rosnąć, a od 9.00 na odcinek od lasu Sanctuary Wood po Mount Sorrel spadł ostrzał, jakiego brytyjscy żołnierze dotąd nie znali. Kanadyjska artyleria odpowiadała, ale niemieckie baterie zniszczyły jej linie telefoniczne i wybiły wysuniętych obserwatorów. Według niemieckiego świadka cała kanadyjska pozycja zamieniła się w chmurę pyłu, z której wylatywały belki, pnie drzew, broń, a czasem ludzkie ciała.

Najmocniej ucierpiał 4 Batalion Kanadyjskich Strzelców Konnych (spieszonej kawalerii, walczącej jak piechota) pod lasem Armagh Wood. Jego okopy przestały istnieć. Żołnierze, którzy schronili się w sztolni wykopanej przez saperów na tylnym zboczu Mount Sorrel, zostali w niej zasypani i po kilku godzinach dostali się do niewoli. Z ponad 700 ludzi batalionu cało wyszło 76. Williams został ranny i wzięty do niewoli. Mercer, ogłuszony wybuchem pocisku, próbował dostać się do swojego sztabu, ale kula strzaskała mu nogę, a w nocy z 2 na 3 czerwca zginął od odłamków. Pozostał najwyższym rangą Kanadyjczykiem poległym w tej wojnie. Przez kilka krytycznych godzin dywizja i brygada nie miały dowódców. Dopiero po południu Byng powierzył 3 Dywizję dowódcy jej artylerii, generałowi brygady Hoare Nairne’owi.

O 13.07 Niemcy wysadzili miny tuż przed kanadyjskimi okopami na Mount Sorrel i w słońcu ruszyli do szturmu w czterech falach. Bataliony 120, 121 i 125 Pułku Piechoty przeszły przez zrównane z ziemią okopy, rozbijając granatami, bagnetami i miotaczami ognia ostatnie grupki obrońców. Zajęły Mount Sorrel, Tor Top, większość Armagh Wood i część Observatory Ridge, gdzie zdobyły dwa działa kanadyjskiej artylerii polowej, których obsługi broniły się do końca. Na północy, w Sanctuary Wood, batalion Princess Patricia’s Canadian Light Infantry długo powstrzymywał niemieckie skrzydło, płacąc za to ponad 400 zabitymi i rannymi, w tym swoim dowódcą. Zgodnie z rozkazem o ograniczonym celu Niemcy zatrzymali się kilkaset metrów za dawną linią frontu i zaczęli się okopywać, choć według ich późniejszych relacji droga do Ypres stała otworem.

Pod wieczór odwody kanadyjskie, w tym karabiny maszynowe z 1 Dywizji, zamknęły wyłom nową, prowizoryczną linią. O 20.45 Byng wydał rozkaz, by całą ziemię utraconą w ciągu dnia odbić jeszcze tej nocy. Kontratak dwóch brygad 1 Dywizji wyznaczono na drugą w nocy, ale przemarsz pod ostrzałem trwał tak długo, że ruszył dopiero rano 3 czerwca, w pełnym świetle dnia, i zakończył się krwawą porażką.