Początek bitwy w Ardenach

22 sierpnia 1914 roku w lasach Ardenów, w belgijskiej prowincji Luksemburg, na dobre rozgorzała bitwa między dwiema armiami francuskimi a dwiema armiami niemieckimi. Ten dzień przeszedł do historii jako najkrwawszy w dziejach armii francuskiej.

Natarcie na oślep

Naczelny wódz Joseph Joffre był przekonany, że Niemcy skierowali główne siły przez północną Belgię, a ich centrum w Ardenach jest słabe. Postanowił tam uderzyć i rozciąć niemiecki front. Do natarcia ruszyły 3 Armia generała Pierre’a Ruffeya i 4 Armia generała Fernanda de Langle de Cary.

Francuskie rozpoznanie zawiodło. Naprzeciw nich maszerowały dwie silne armie niemieckie: 4 Armia księcia Albrechta Wirtemberskiego i 5 Armia następcy tronu Wilhelma. Obie strony posuwały się naprzeciw siebie przez gęste lasy i wąskie doliny, często w porannej mgle, nie wiedząc dokładnie, gdzie jest przeciwnik.

Czarny dzień

22 sierpnia kolumny zderzyły się w wielu miejscach jednocześnie: pod Rossignol, Neufchâteau, Virton, Ethe i w rejonie Longwy. Francuska piechota w czerwonych spodniach i granatowych płaszczach, nacierająca na bagnety, padała pod ogniem karabinów maszynowych i artylerii. Pod Rossignol niemal całkowicie rozbita została 3 Dywizja Kolonialna.

Tego dnia na całym froncie bitew granicznych, w Ardenach, nad Sambrą i w Lotaryngii, zginęło około 27 tysięcy francuskich żołnierzy. Żaden inny dzień w historii Francji, ani w I, ani w II wojnie światowej, nie przyniósł jej armii takich strat.

Co dalej

23 sierpnia francuskie armie zaczęły się wycofywać za Mozę. Klęska w Ardenach, razem z porażkami pod Charleroi i Mons, zmusiła wojska sprzymierzone do wielkiego odwrotu.