Terauchi premierem Japonii

9 października 1916 roku cesarz Yoshihito mianował nowy rząd Japonii. Na jego czele stanął marszałek hrabia Masatake Terauchi, od 1910 roku generalny gubernator Korei. Zastąpił 78-letniego markiza Shigenobu Ōkumę, który złożył dymisję 4 października. Terauchi sam objął tymczasowo ministerstwo spraw zagranicznych oraz ministerstwo finansów. Brytyjska chronologia wojny podaje, że p.o. ministra spraw zagranicznych został wicehrabia Ishii, ale według japońskich wykazów członków rządu Kikujirō Ishii odszedł razem z gabinetem Ōkumy. Resortem do 21 listopada kierował sam premier, a potem przejął go dotychczasowy ambasador w Piotrogrodzie, wicehrabia Ichirō Motono, który w lipcu podpisał układ z Rosją.

Upadek Ōkumy był przesądzony od miesięcy. Jego rząd powstał w 1914 roku jako sojusz partii Rikken Dōshikai z kręgami wojskowymi i biurokratycznymi, które łączyła niechęć do partii Rikken Seiyūkai. Z czasem jednak zraził do siebie genrō, starszych mężów stanu z marszałkiem Aritomo Yamagatą na czele, którzy od początku 1916 roku naciskali na jego ustąpienie. Ōkuma odwlekał dymisję, tłumacząc się m.in. rokowaniami z Rosją. Ōkuma odchodził, rekomendując na następcę przywódcę Dōshikai, byłego ministra spraw zagranicznych Takaakiego Katō. Genrō pominęli tę rekomendację i wskazali Terauchiego, wychowanka Yamagaty.

Nowy premier miał 64 lata. Urodził się w 1852 roku w księstwie Chōshū, z którego wywodziła się większość przywódców japońskiej armii. Jako młody żołnierz walczył w wojnie boshin, a w 1877 roku podczas tłumienia buntu Satsumy został ciężko ranny i stracił władzę w prawej ręce. Odtąd nie dowodził już w polu, lecz robił karierę w administracji wojskowej i szkolnictwie. Studiował we Francji, w czasie wojny z Rosją był ministrem armii, a w 1910 roku przeprowadził aneksję Korei i rządził nią twardą ręką, opierając się na wojsku i żandarmerii. W czerwcu 1916 roku otrzymał godność marszałka.

Gabinet Terauchiego był tak zwanym gabinetem ponadpartyjnym (chōzen naikaku). Zasiedli w nim biurokraci i wojskowi z kręgu Yamagaty, w tym minister spraw wewnętrznych Shinpei Gotō, a minister wojny generał Ken’ichi Ōshima zachował stanowisko. Japończycy szybko nazwali go „gabinetem Billiken”: łysa głowa premiera przypominała modną wtedy laleczkę Billiken, a nazwa brzmiała podobnie jak „hirikken”, czyli „niekonstytucyjny”. Dzień po nominacji Dōshikai i mniejsze ugrupowania połączyły się w partię Kenseikai pod przewodnictwem Katō, która miała w niższej izbie parlamentu 198 mandatów i stała się główną opozycją. Rząd musiał więc szukać oparcia w Seiyūkai Takashiego Hary.

W polityce wojennej zmiana premiera nie oznaczała zwrotu. Terauchi dochował zobowiązań wobec Wielkiej Brytanii, a w 1917 roku japońskie okręty popłynęły aż na Morze Śródziemne. Zmieniły się natomiast metody wobec Chin. Zamiast otwartego nacisku, jak przy dwudziestu jeden żądaniach z 1915 roku, rząd Terauchiego postawił na pożyczki, którymi od 1917 roku wspierał w Pekinie premiera Duana Qirui w zamian za uznanie japońskich interesów w Szantungu i Mandżurii. Terauchi rządził do września 1918 roku. W ostatnich miesiącach zdecydował o udziale Japonii w interwencji syberyjskiej, a do dymisji zmusiły go zamieszki ryżowe, które ogarnęły cały kraj.