Blokada wybrzeża Macedonii greckiej

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 19 września 1916 roku, że sprzymierzeni rozpoczęli blokadę morską wybrzeża Macedonii greckiej od ujścia Strumy do ujścia Mesty. Źródła z epoki nie są tu zgodne. Amerykański rocznik „The American Year Book” pisze, że blokadę greckiego wybrzeża od ujścia Strumy do granicy bułgarskiej ogłosił francuski dziennik urzędowy „Journal officiel” z 20 września, jako środek wymierzony w Bułgarów, którzy zajęli Kawalę, choć w kalendarium tego samego rocznika blokada figuruje pod 16 września. Według „The Times History of the War” 20 września podano do wiadomości, że admirał dowodzący flotą sprzymierzonych zawiadomił o blokadzie odcinka między ujściem Mesty (Nestos) a wsią Chaiaghizi u ujścia Strumy, co obejmowało całą Zatokę Kawalską.

Grecki brzeg w bułgarskich rękach

Blokowano wybrzeże państwa neutralnego, ale nie z powodu Greków. Pod koniec sierpnia wojska bułgarskie, wspierane przez Niemców, zajęły niemal całą Macedonię Wschodnią po Strumę, tak jak wiosną zajęły Fort Rupel, a rząd w Atenach zakazał armii stawiania oporu. Bułgarzy wkroczyli do fortów wokół Kawali, a według brytyjskiej historii oficjalnej działań w Macedonii samo miasto zajęli 12 września, gdy większość greckiego IV Korpusu oddała się w ręce Niemców. Bułgaria zdobyła w ten sposób port, o który zabiegała od wojen bałkańskich, a wraz z nim cały grecki brzeg Morza Egejskiego między Strumą a Mestą.

Na odcinku na wschód od Mesty, aż po ujście Maricy, sprzymierzeni blokowali bułgarskie wybrzeże już od października 1915 roku. Nowa blokada przesuwała tę granicę na zachód, do linii Strumy, wzdłuż której stały naprzeciw Bułgarów wojska brytyjskie. W praktyce całe wybrzeże egejskie w rękach Bułgarów zostało zamknięte dla żeglugi. Nie była to natomiast blokada samej Grecji. Wcześniejsza, nieogłoszona blokada greckich wybrzeży z czerwca 1916 roku została zawieszona, gdy Ateny przyjęły żądania mocarstw, a według amerykańskiego rocznika oficjalnie zniesiono ją 3 lipca.

Okręty przy Kawali

Flota sprzymierzonych działała przy tym brzegu od chwili bułgarskiej inwazji. Według greckiej historii udziału w wojnie sprzymierzeni zapowiedzieli blokadę portu w Kawali już 23 sierpnia. „The Times History of the War” pisze, że gdy Bułgarzy weszli do fortów, dwa brytyjskie monitory i krążownik ostrzelały zajęte umocnienia, a 28 sierpnia monitory ostrzelały bułgarskie oddziały u ujścia Strumy. W pierwszym tygodniu okupacji brytyjskie lotnictwo morskie osiem razy bombardowało okolice Kawali. We wrześniu okręty wielokrotnie ostrzeliwały nieprzyjaciela w okolicach wsi Neochori przy ujściu Strumy. Według doniesień strony bułgarskiej flota sprzymierzonych codziennie krążyła u wybrzeży przed Kawalą. Naprzeciw Kawali leżała wyspa Tasos, zajęta przez Francuzów w czerwcu, na którą w połowie września uciekła część greckich żołnierzy z Kawali.

Blokada miała odciąć okupowany brzeg od dostaw drogą morską. Uderzała jednak także w greckich mieszkańców tych ziem, z których tysiące, jak pisał nowojorski miesięcznik „Current History”, uciekały przed najeźdźcą bez środków do życia. Dla zwolenników Elefteriosa Wenizelosa utrata Kawali była najlepszym dowodem, że polityka króla prowadzi kraj do katastrofy. Kilka dni później Wenizelos opuścił Ateny, by stanąć na czele ruchu, który w Salonikach już wypowiedział posłuszeństwo królewskiemu rządowi.