Carson opuszcza Admiralicję

W połowie lipca 1917 roku Edward Carson przestał kierować Admiralicją i wszedł do Gabinetu Wojennego jako minister bez teki. Jego następcą na stanowisku Pierwszego Lorda Admiralicji, czyli politycznego zwierzchnika marynarki wojennej, został Eric Geddes. Brytyjska chronologia wojny notuje pod 19 lipca, że Carson złożył rezygnację. Zmiany ogłoszono jednak już 17 lipca, razem z innymi nominacjami w rządzie: tego samego dnia Winston Churchill został ministrem amunicji, a Edwin Montagu ministrem do spraw Indii. Według „London Gazette” Geddes został zaprzysiężony na Pierwszego Lorda Admiralicji 20 lipca w Pałacu Buckingham. Ta sama chronologia podaje w innym miejscu, że Geddes objął urząd dopiero 6 września, ale tej dacie przeczą zapisy w „London Gazette”.

Carson w Admiralicji

Carson, wybitny adwokat i przywódca unionistów z Ulsteru, objął Admiralicję w grudniu 1916 roku, gdy powstawał rząd Davida Lloyda George’a. Premier od początku uważał, że jego miejsce jest w Gabinecie Wojennym, a na czele marynarki chciał postawić lorda Alfreda Milnera. Sprzeciwili się temu konserwatywni ministrowie i Carson trafił do urzędu, do którego, jak Lloyd George napisał po latach, nie był stworzony. W Admiralicji ufał zawodowym admirałom z Pierwszym Lordem Morskim Johnem Jellicoe na czele i bronił ich przed ingerencją polityków. Jellicoe wspominał go potem z wielką serdecznością. Za jego kadencji przebudowano sztab marynarki i wiosną 1917 roku Admiralicja, pod naciskiem premiera i części młodszych oficerów, zaczęła wprowadzać konwoje.

Lloyd George był jednak coraz bardziej niezadowolony. Straty statków od lutego 1917 roku były ogromne, a admirałowie, jego zdaniem, nie mieli pomysłu na działania zaczepne przeciw bazom okrętów podwodnych we Flandrii. Na pesymizm Jellicoe skarżył się też dowódca armii brytyjskiej we Francji, marszałek Douglas Haig. Według zapisków Haiga w czerwcu Jellicoe przekonywał polityków, że jeśli nie uda się odebrać Niemcom wybrzeża belgijskiego, brak statków może uniemożliwić prowadzenie wojny w 1918 roku. Według wspomnień premiera to rozmowa z Haigiem wczesnym latem 1917 roku przesądziła sprawę. Haig cenił wiedzę fachową Jellicoe, ale uważał go za zbyt sztywnego i konserwatywnego, a Carsona za złego administratora, i gorąco polecał na jego miejsce Geddesa.

Człowiek od organizacji

Geddes nie był ani marynarzem, ani zawodowym politykiem. Przed wojną był zastępcą dyrektora generalnego kolei North Eastern Railway. W 1915 roku Lloyd George ściągnął go do nowego ministerstwa amunicji, gdzie odpowiadał za produkcję karabinów i karabinów maszynowych, a potem pocisków. Jesienią 1916 roku Geddes przeszedł do Francji i jako generał-dyrektor kolei wojskowych i inspektor generalny transportu uporządkował zaopatrzenie armii brytyjskiej, czym zdobył uznanie Haiga. W maju 1917 roku, za zgodą Carsona i Jellicoe, objął w Admiralicji nowe stanowisko kontrolera z honorowym stopniem wiceadmirała. Odpowiadał w nim za budowę okrętów i statków handlowych, których trzeba było jak najwięcej, by nadrobić straty zadane przez okręty podwodne.

Według Lloyda George’a premier i Andrew Bonar Law chcieli przeprowadzić zmianę tak, by nie urazić Carsona. Mogli mu uczciwie powiedzieć, że zawsze widzieli go w Gabinecie Wojennym, który był ciałem ważniejszym niż jakiekolwiek ministerstwo. Premier przyznał jednak, że Carson poczuł się zraniony, choć podporządkował się ze względu na dobro kraju. Geddes przyjął stanowisko pod warunkiem, że Jellicoe nie zostanie od razu odwołany. Aby zasiadać w rządzie, musiał zdobyć mandat poselski. Pod koniec lipca wybrano go bez kontrkandydata w wyborach uzupełniających w Cambridge.

Współpraca nowego Pierwszego Lorda z Jellicoe nie układała się dobrze. Geddes wkrótce powołał zastępcę Pierwszego Lorda Morskiego i nowy wydział planowania operacji, a w grudniu 1917 roku Jellicoe został odwołany. Carson zasiadał w Gabinecie Wojennym tylko do stycznia 1918 roku, kiedy odszedł z rządu z powodu sporu o przyszłość Irlandii.