TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Koniec bitwy pod Montdidier

Kategoria:
Działania zbrojne
Front:
Front zachodni
Data:
15 sierpnia 1918
Autor:
Natalia
Bitwa:
Bitwa pod Montdidier
Tagi:
Francja, Wielka Brytania, Ferdinand Foch, Douglas Haig

15 sierpnia 1918 roku zakończyła się bitwa pod Montdidier, francuska część natarcia sprzymierzonych rozpoczętego tydzień wcześniej pod Amiens. Tego dnia marszałek Ferdinand Foch zgodził się z marszałkiem Douglasem Haigiem, że dalszy frontalny atak na Roye kosztowałby zbyt wiele, a dowódca francuskiej 1 Armii, generał Marie-Eugène Debeney, odwołał uderzenie zaplanowane na 16 sierpnia. Jego armia wróciła spod rozkazów Haiga pod dowództwo francuskie.

W praktyce natarcie stanęło już kilka dni wcześniej. Po odbiciu Montdidier 10 sierpnia Francuzi, tak samo jak Brytyjczycy, wyszli na pas starych okopów i zasieków z lat 1915–1916, gdzie Niemcy zorganizowali nową obronę. 11 sierpnia XXXI Korpus 1 Armii zyskał zaledwie około kilometra i wciąż był 3–4 km od Roye. 3 Armia generała Georges’a Humberta, nacierająca na prawo od Debeneya w stronę Lassigny, odepchnęła jeszcze niemieckie straże tylne o 1–4 km, ale 12 i 13 sierpnia nie osiągnęła już wiele. Tego samego dnia, gdy Brytyjczycy przerwali bitwę pod Amiens, Debeney odłożył dalsze natarcie, bo dowódca grupy armii, generał Émile Fayolle, kazał mu wycofać do odwodu część dywizji: front jego armii skrócił się o jedną trzecią.

12 sierpnia Foch zażądał silnego, skupionego uderzenia 1 Armii i prawego skrzydła brytyjskiej 4 Armii na węzeł dróg w Roye, wspartego przez 3 Armię, a dalej na wschód przez 10 Armię generała Charlesa Mangina. Natarcie wyznaczono na 15, a potem na 16 sierpnia. 14 sierpnia po południu Focha, jadącego do Philippe’a Pétaina, dogonił brytyjski oficer, który przyleciał samolotem z listem od Haiga. Haig pisał, że niemiecki ogień artyleryjski na linii Chaulnes–Roye wyraźnie się wzmógł, pozycje są silnie obsadzone, i odkładał natarcie do czasu należytego przygotowania. Foch odpowiedział, że zwłoka miałaby „najpoważniejsze następstwa”. 15 sierpnia rano w Sarcus Debeney przyznał mu jednak, że atak na Roye będzie trudny, a jego siły, nawet jeśli wystarczą do uderzenia, będą za słabe, by je kontynuować. Po południu Haig powtórzył swoje argumenty i zaproponował zamiast tego natarcie brytyjskiej 3 Armii na północ od rzeki Ancre, które obeszłoby niemiecką linię nad Sommą. Foch dał się przekonać i zmienił rozkazy. Debeney zawiadomił po południu dowódców korpusów, że atak z 16 sierpnia jest odwołany, a artyleria ma prowadzić tylko metodyczne niszczenie celów, oszczędzając amunicję. Tego dnia 1 Armię przywrócono pod rozkazy Fayolle’a i Pétaina.

Według liczb, które brytyjska historia oficjalna przytacza za francuskimi, 1 i 3 Armia wzięły między 6 a 15 sierpnia około 11,4 tysiąca jeńców i 259 dział, tracąc 24 232 ludzi. Odzyskały Montdidier i odsunęły Niemców od linii kolejowej Paryż–Amiens, ale nie zdobyły ani Roye, ani wzgórz masywu Lassigny. Ten front nie stanął jednak na długo. Foch zapowiadał, że skutki zwycięstwa trzeba powiększyć, rozszerzając bitwę na skrzydła: 17 sierpnia między Oise a Aisne rozpoczęło się francuskie natarcie znane jako druga bitwa pod Noyon, a kilka dni później uderzyła brytyjska 3 Armia pod Albert.