TheGreatWar.pl
← Oś czasu

Ludwik Battenberg ustępuje z Admiralicji

Kategoria:
Wojsko
Data:
29 października 1914
Autor:
Natalia
Tagi:
Royal Navy, Wielka Brytania, Ludwik Battenberg, Winston Churchill

29 października 1914 roku Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill przyjął dymisję Pierwszego Lorda Morskiego, admirała księcia Ludwika Battenberga. Najwyższy rangą oficer Royal Navy musiał odejść nie z powodu błędów, lecz dlatego, że był niemieckim księciem z urodzenia.

Niemiecki książę w brytyjskiej flocie

Ludwik Battenberg urodził się w 1854 roku w austriackim Grazu jako syn księcia Aleksandra Heskiego, członka rodu panującego w Wielkim Księstwie Hesji. W wieku 14 lat wstąpił do brytyjskiej marynarki wojennej i przyjął obywatelstwo brytyjskie. Służył w niej przez ponad 45 lat. Ożenił się z księżniczką Wiktorią Heską, wnuczką królowej Wiktorii, był więc spokrewniony z brytyjską rodziną królewską. Kierował wywiadem morskim, dowodził Flotą Atlantycką, a w grudniu 1912 roku został Pierwszym Lordem Morskim. W lipcu 1914 roku to on zatrzymał flotę w gotowości po przeglądzie w Spithead, dzięki czemu Royal Navy wkroczyła w wojnę skoncentrowana.

Kampania nienawiści

Po wybuchu wojny w Wielkiej Brytanii szybko narastały nastroje antyniemieckie. Ludzie o niemieckich nazwiskach tracili pracę, a prasa tropiła „wroga wewnętrznego”. Szczególnie aktywny był tygodnik „John Bull” Horatio Bottomleya, który już przed wojną sprzeciwiał się powierzeniu tajemnic obrony kraju „urodzonemu za granicą”. Plotki o lojalności Battenberga krążyły także w londyńskich klubach, gdzie podsycał je między innymi admirał lord Charles Beresford, mimo upomnień Churchilla.

Atmosferę pogarszały niepowodzenia na morzu. Flota nie stoczyła wielkiej bitwy, a opinia publiczna nie mogła zrozumieć, jak jeden niemiecki okręt podwodny mógł zatopić trzy brytyjskie krążowniki, a potem jeszcze krążownik Hawke. Za niepowodzenia chętnie obwiniano admirała o niemieckim pochodzeniu.

Dymisja

27 października Churchill, powołując się na nastroje opinii publicznej, poprosił Battenberga o ustąpienie. Admirał, wyczerpany i rozgoryczony, następnego dnia złożył rezygnację. Napisał, że jego urodzenie i pochodzenie „w pewnych względach osłabiają jego przydatność” w Zarządzie Admiralicji, i dlatego, jako lojalny poddany króla, uważa za swój obowiązek ustąpić. Churchill przyjął dymisję 29 października, podkreślając jego zasługi, a wiadomość natychmiast obiegła prasę.

Król Jerzy V był głęboko poruszony losem krewnego. Na znak zaufania powołał go do Tajnej Rady. Część prasy, na przykład tygodnik „The Spectator”, pisała otwarcie, że admirał padł ofiarą głupiego uprzedzenia. Następcą Battenberga został emerytowany admirał John Fisher.

Mountbattenowie

Battenberg nie wrócił już do czynnej służby. W 1917 roku, gdy rodzina królewska zrywała z niemieckimi nazwami i tytułami, zrzekł się tytułu księcia Battenberga i przyjął nazwisko Mountbatten, będące angielską wersją nazwy rodu. Otrzymał tytuł markiza Milford Haven. Zmarł w 1921 roku. Jego młodszy syn, Louis Mountbatten, dowodził w czasie II wojny światowej aliantami w Azji Południowo-Wschodniej, a potem był ostatnim wicekrólem Indii. Wnukiem admirała był książę Filip, mąż królowej Elżbiety II.