Macready odchodzi ze sztabu BEF
- Kategoria:
- Wojsko
- Front:
- Front zachodni
- Data:
- 21 lutego 1916
- Autor:
- Łukasz Skowroń
21 lutego 1916 roku generał porucznik sir Nevil Macready przestał być generałem adiutantem Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Z czwórki generałów, którzy w sierpniu 1914 roku stanęli na czele dowództwa korpusu, tylko on wciąż zajmował wtedy swoje pierwotne stanowisko. Odchodził jednak nie w niełasce, lecz na awans: tego samego dnia przejął w Londynie od generała Henry’ego Sclatera urząd generała adiutanta całej armii.
Sztabowiec od spraw ludzi
Macready, urodzony w 1862 roku syn słynnego aktora Williama Charlesa Macready’ego, służył od młodości w szkockim pułku Gordon Highlanders. W czasie wojny burskiej przeszedł oblężenie Ladysmith, a przed wojną kierował w ministerstwie wojny sprawami personalnymi. Zajmował się też użyciem wojska do pomocy władzom cywilnym, między innymi w czasie strajków górników w Walii w 1910 roku. Wiosną 1914 roku, w czasie kryzysu wokół autonomii Irlandii, objął dowództwo w Belfaście.
W sierpniu 1914 roku wylądował ze swoim sztabem w Hawrze i przez półtora roku kierował w kwaterze głównej oddziałem generała adiutanta. Jak sam opisywał, w polu do tego oddziału należało tworzenie nowych jednostek, uzupełnianie strat, dyscyplina wraz z żandarmerią i więzieniami polowymi, prawo wojskowe, służba zdrowia i ewakuacja rannych, duszpasterstwo wojskowe, ewidencja grobów, a nawet drukarnie. Za tymi suchymi pozycjami kryły się realne problemy: przepełnione szpitale, uzupełnienia dla rozrastającej się armii i tak zwana stopa okopowa w zimie 1914/1915 roku. Macready wspierał też Fabiana Ware’a, którego ochotnicza ekipa zaczęła oznaczać i rejestrować groby brytyjskich żołnierzy. Z tej inicjatywy wyrosła później Komisja Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów.
Wezwanie do Londynu
Macready znany był z tego, że przepisy egzekwował bez względu na osoby. Jeszcze pod koniec stycznia 1916 roku jego żandarmi zatrzymali w strefie przyfrontowej prokuratora generalnego sir F.E. Smitha, członka rządu, który bez przepustki pojechał odwiedzić w okopach Winstona Churchilla. Sprawa narobiła hałasu, ale nie zaszkodziła karierze Macready’ego.
Według jego wspomnień 10 lutego do kwatery głównej w Saint-Omer przyjechali minister wojny lord Kitchener i szef Imperialnego Sztabu Generalnego William Robertson, a 12 lutego naczelny dowódca, generał Douglas Haig, oznajmił mu, że Kitchener chce go widzieć na stanowisku generała adiutanta w ministerstwie wojny. Macready żałował rozstania ze sztabem, z którym pracował od lądowania w Hawrze, i bez entuzjazmu myślał o ponurej atmosferze Whitehallu. 20 lutego przeprawił się do Londynu. Jego miejsce we Francji zajął dotychczasowy inżynier naczelny korpusu, generał George Fowke.