Niemcy zajmują Valenciennes

25 sierpnia 1914 roku wojska niemieckie wkroczyły do Valenciennes, miasta nad Skaldą w północnej Francji, kilka kilometrów od granicy belgijskiej. Rozpoczęła się okupacja, która trwała ponad cztery lata.

Miasto opuszczone

Valenciennes leżało na drodze prawego skrzydła armii niemieckiej. Po bitwie pod Mons Brytyjski Korpus Ekspedycyjny wycofywał się na południe, a za nim szły kolumny 1 Armii generała Alexandra von Klucka, które przekroczyły granicę francuską w rejonie Condé-sur-l’Escaut.

24 sierpnia był dla mieszkańców dniem pełnym niepokoju. Po południu miasto opuścił ostatni pociąg z wyższymi urzędnikami państwowymi. W nocy z 24 na 25 sierpnia ratusz opuścili ostatni oficerowie, a z miasta wymaszerowały ostatnie oddziały francuskie. Rano mieszkańcy przeczytali odezwę władz miejskich, które przygotowały ją w nocy. Zaczynała się od słów, że wbrew nadziejom nieprzyjaciel najeżdża Francję i być może zajmie miasto. Niedługo potem przez plac przejechał patrol niemieckich ułanów.

Pod okupacją

Valenciennes znalazło się na zapleczu frontu, w strefie etapowej armii niemieckiej. Przez miasto przechodziły transporty wojsk, amunicji i zaopatrzenia. Mieszkańcy, odcięci od reszty Francji, żyli pod rządami okupanta. Na murach wywieszano setki zarządzeń, które zaczynały się od słowa „Befehl” (rozkaz) i kończyły wysokością grzywny lub liczbą dni więzienia za nieposłuszeństwo. Niemcy prowadzili rekwizycje żywności i surowców, a ludność zmuszano do pracy.

Jesienią 1918 roku, gdy front zbliżał się do miasta, Niemcy ewakuowali większość mieszkańców w głąb Belgii. Valenciennes wyzwolili Kanadyjczycy na początku listopada 1918 roku, po walkach o pobliskie wzgórze Mont Houy. Zwykle podaje się datę 2 listopada, choć w części źródeł pojawia się 1 lub 3 listopada. Kilka dni później wojna się zakończyła.