Brytyjska piechota morska przybywa do Antwerpii

3 października 1914 roku do oblężonej Antwerpii przyjechał pierwszy lord Admiralicji Winston Churchill, a w nocy z 3 na 4 października dotarły tam pierwsze brytyjskie posiłki. Była to Brygada Piechoty Morskiej, złożona z żołnierzy Royal Marines. Jej przybycie miało przekonać Belgów, że warto bronić twierdzy jeszcze kilka dni.

Belgowie szykują się do ewakuacji

Na początku października sytuacja w Antwerpii była krytyczna. Niemieckie moździerze oblężnicze zniszczyły kilka fortów zewnętrznego pierścienia, a belgijskie dywizje na południowo-wschodnim odcinku cofnęły się za rzekę Nete. 2 października najwyższa belgijska rada obrony uznała, że rząd i korpus dyplomatyczny powinny następnego dnia opuścić miasto. O planowanej ewakuacji poinformowano Londyn.

Wiadomość wywołała tam niepokój. Utrata Antwerpii i zagłada armii belgijskiej otworzyłyby Niemcom drogę do wybrzeża kanału La Manche. Późnym wieczorem 2 października Churchill, który jechał właśnie do Dunkierki, spotkał się z ministrem wojny lordem Herbertem Kitchenerem i ministrem spraw zagranicznych Edwardem Greyem. Uzgodnili, że Churchill pojedzie do Antwerpii i na miejscu oceni, czy twierdzę da się jeszcze utrzymać.

Churchill w twierdzy

Churchill przyjechał do Antwerpii w ciągu dnia 3 października. Według relacji świadków od razu objeżdżał linie obrony, nie zważając na ostrzał. W rozmowach z królem Albertem I i premierem Charlesem de Broqueville’em przekonywał, że pomoc jest w drodze, i nakłonił Belgów do wstrzymania ewakuacji. Obiecał przysłanie brytyjskich marynarzy, a w dalszej perspektywie regularnych dywizji z Wielkiej Brytanii.

Marines nad Nete

Pierwszą obiecaną jednostką była Brygada Piechoty Morskiej generała Archibalda Parisa, stacjonująca od drugiej połowy września w Dunkierce. Część tych samych batalionów lądowała już w sierpniu w Ostendzie. Brygada liczyła, w zależności od źródła, od około 1800 do 2200 żołnierzy. Przewieziono ją koleją, a według brytyjskiego serwisu The Long, Long Trail pierwsze oddziały dotarły na przedmieścia Antwerpii około pierwszej w nocy 4 października.

Jeszcze tego samego dnia marines, część z nich przywieziona rekwirowanymi londyńskimi autobusami, zajęli pozycje w okopach na północnym skraju Lier, nad Nete, u boku Belgów. Nie byli dobrze przygotowani do takiej walki. Według The Long, Long Trail około 700 żołnierzy brygady miało za sobą jedynie podstawowe szkolenie, a części z nich brakowało nawet broni.

Pomoc okazała się niewystarczająca. W nocy z 5 na 6 października Niemcy sforsowali Nete, a obrońcy musieli cofnąć się ku wewnętrznemu pierścieniowi fortów. Brygada Piechoty Morskiej, wzmocniona 6 października dwiema brygadami marynarki, weszła w skład Dywizji Marynarki (Royal Naval Division) i walczyła w Antwerpii aż do ewakuacji miasta.