Początek bitwy pod Chyrowem

13 października 1914 roku austro-węgierska 2 i 3 Armia przeszły do ogólnego natarcia na pozycje rosyjskiej 8 Armii generała Aleksieja Brusiłowa na południe od Przemyśla. Brytyjska chronologia wojny datuje na ten dzień początek bitwy pod Chyrowem. Pierwsze starcia na tym odcinku toczyły się już od 9–10 października, dlatego austriacka historia oficjalna zaczyna bitwę, nazywaną przez nią bitwą pod Przemyślem i Chyrowem, 10 października.

Po odsieczy Przemyśla

Kilka dni wcześniej kontrofensywa Austro-Węgier w Galicji przyniosła odsiecz Przemyśla. Rosjanie nie bronili się jednak pod samą twierdzą. Na północ od twierdzy cofnęli się za San, a na południe od niej 8 Armia zajęła przygotowane pozycje na wzgórzach, od okolic Przemyśla przez rejon Chyrowa po Stary Sambor nad Dniestrem. Dowództwo austro-węgierskie liczyło, że właśnie tu pobije słabsze siły rosyjskie i wyjdzie na tyły armii broniących Sanu.

Z południa, z Karpat, nadciągała 2 Armia generała Eduarda von Böhm-Ermollego. Jej czołowa dywizja doszła 9 października do Krościenka i znalazła przesmyk pod Chyrowem zamknięty przez rosyjski XXIV Korpus. Prawe skrzydło armii, grupa generała Tersztyánszky’ego, zeszło z Przełęczy Użockiej do Turki. Od strony Przemyśla nacierało południowe skrzydło 3 Armii generała Svetozara Boroevicia.

Natarcie i kontratak

Główne siły 2 Armii, VII i XII Korpus, uderzyły na wzgórza w rejonie wsi Czyszki i Stara Sól. Grupa Tersztyánszky’ego miała zdobyć wzgórza na południe od Starego Sambora i przejść doliną Bystrzycy w stronę Sambora. Austriacy nacierali w trudnym, zalesionym terenie, po nielicznych drogach, a ich kolumny wchodziły do walki stopniowo. Rosjanie od kilku dni umacniali swoje pozycje.

Natarcie niemal od razu napotkało silny opór. Brusiłow, który miał tu początkowo tylko dwa korpusy, zgodnie ze swoim zwyczajem odpowiedział kontratakami. Już w pierwszych dniach bitwy Rosjanie uderzyli na lewe skrzydło 2 Armii i próbowali przebić się w stronę Chyrowa i Dobromila. Najcięższe walki toczyły się na wzgórzach na południe od Starego Sambora i koło wsi Błożew Górna i Towarnia. Austriacy musieli rzucić do walki wszystkie odwody, a 16 października Boroević wprowadził do bitwy swój III Korpus.

Trzy tygodnie walk

Bitwa trwała do 2 listopada. Obie strony poniosły w niej ciężkie straty, a wojska austro-węgierskie były dodatkowo osłabione przez cholerę i braki amunicji. Brusiłow utrzymał front, choć w drugiej połowie października musiał też odpierać austro-węgierskie uderzenie na Stryj i Drohobycz, na tyły swojej armii. Gdy pod koniec miesiąca Austriacy zaczęli wreszcie odnosić lokalne sukcesy, o wyniku bitwy przesądziła porażka Niemców i Austriaków nad Wisłą. Na początku listopada armie austro-węgierskie znów musiały się wycofać.