Siły Północne ruszają na Windhuk

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 22 lutego 1915 roku początek natarcia południowoafrykańskich Sił Północnych ze Swakopmund na Windhuk, stolicę Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej. Relacje południowoafrykańskie wiążą pierwszą operację z 23 lutego, gdy wojska premiera i naczelnego wodza Louisa Bothy odepchnęły niemieckie placówki spod miasta w głąb pustyni. 22 lutego, daleko na południu, siły generała Duncana McKenziego, nacierające od Lüderitzbucht, zajęły stację Garub.

Botha obejmuje dowództwo

Od zajęcia Swakopmund w połowie stycznia wojska Związku Południowej Afryki gromadziły się na wybrzeżu, w Swakopmund i w pobliskiej Walvis Bay. 10 lub 11 lutego (źródła różnią się o dzień) przybył tu sam Botha i objął dowództwo Sił Północnych. Przywiózł ze sobą posiłki: dwie brygady konne i artylerię. Wkrótce dołączyły kolejne bataliony piechoty i ciężkie działa.

Siły Północne miały uderzyć na serce kolonii, wzdłuż doliny okresowej rzeki Swakop i linii kolejowej prowadzącej w głąb lądu. Najpierw jednak musiały pokonać szeroki pas pustyni Namib, ciągnący się wzdłuż całego wybrzeża. Niemcy wysadzali tory i zatruwali studnie, a w samym Swakopmund wodę pitną trzeba było przywozić statkami z Kapsztadu i mieszać z miejscową, słonawą. Każdy krok w głąb lądu zależał od wody, paszy dla koni i dowozu zaopatrzenia.

Pierwszy wypad w głąb pustyni

23 lutego Botha wyprowadził z miasta piechotę pułkownika P. C. B. Skinnera i brygadę konną pułkownika Albertsa. Piechota bez walki zajęła Nonidas, punkt postojowy kilka kilometrów od Swakopmund, przy linii kolejowej. Konnica natknęła się na niemiecką straż tylną i w potyczce poniosła pewne straty. Wzięto kilku jeńców, wśród nich oficera. Niemieckie placówki wycofały się w głąb pustyni.

W następnych dniach oddziały konne posuwały się w górę doliny Swakopu, zajmując niemal bez oporu Goanikontes, posterunek policji i studnię w Haigamchab, około 40 kilometrów od wybrzeża, oraz studnię w Husab. Od 23 lutego do 3 marca Botha wstrzymał budowę kolei, by zwiększyć dowóz zaopatrzenia z Walvis Bay dla nacierających wojsk.

Dalsza droga

Wypad z 23 lutego był dopiero początkiem. Zanim Siły Północne mogły ruszyć dalej, trzeba było zgromadzić zapasy i odbudować kolej. W drugiej połowie marca Botha wyprowadził ze Swakopmund główne siły i uderzył na niemieckie pozycje na skraju pustyni, pod Riet, Pforte i Jakalswater. W tym samym czasie od strony Lüderitzbucht i z terytorium Związku nacierały kolejne kolumny południowoafrykańskie. W maju 1915 roku wojska Bothy zajęły Windhuk.