Monro i Birdwood opuszczają dowództwa

Brytyjska chronologia wojny notuje pod 9 stycznia 1916 roku, że generał Charles Monro przestał dowodzić Śródziemnomorskimi Siłami Ekspedycyjnymi, a generał William Birdwood Armią Dardanelską. Tego samego dnia nad ranem ostatni żołnierze opuścili przylądek Helles, a wraz z nim cały półwysep Gallipoli. Obaj generałowie wykonali zadanie, dla którego pod koniec listopada powierzono im nowe stanowiska: Monro jako naczelny dowódca wojsk brytyjskich we wschodniej części Morza Śródziemnego, a Birdwood jako dowódca wojsk na półwyspie, który przeprowadził ewakuację.

Zmiany przygotowano z wyprzedzeniem. Według brytyjskiej historii oficjalnej działań w Egipcie gabinet czekał tylko na wycofanie wojsk spod Suvli i Anzac, by objąć reorganizacją dowództw także Morze Śródziemne. 21 grudnia Monro dowiedział się, że skoro wykonał swoją pracę, wróci do Francji i obejmie 1 Armię, wolną po tym, jak generał Douglas Haig został naczelnym dowódcą wojsk brytyjskich we Francji. Kwatera główna Śródziemnomorskich Sił Ekspedycyjnych miała się przenieść z Limnos do Egiptu. Jej nowym dowódcą mianowano generała Archibalda Murraya, którego w grudniu na stanowisku szefa Imperialnego Sztabu Generalnego zastąpił generał William Robertson. Murray miał dowodzić wojskami, które zbierały się i odpoczywały w Egipcie, i odpowiadać za obronę Kanału Sueskiego. Monro opuścił Mudros już 1 stycznia, gdy plan ewakuacji Helles był gotowy, i odpłynął do Egiptu. „Ponieważ nie mogę tu zrobić nic więcej, wyjeżdżam jutro do Aleksandrii” – telegrafował do Robertsona. Murray przybył do Egiptu 9 stycznia, a dowództwo przejął od Monro następnego dnia. Już 9 stycznia dowiedział się też, że brytyjskie wojska w Salonikach przejdą w sprawach operacyjnych pod rozkazy francuskiego generała Maurice’a Sarraila, a jemu zostanie tylko nadzór nad ich administracją.

Armia Dardanelska, utworzona w listopadzie ze wszystkich wojsk na półwyspie, po ewakuacji przestała istnieć. Jej dywizje trafiały do Egiptu. Birdwood, który od maja 1915 roku faktycznie dowodził też całością wojsk australijskich, znów stanął na czele Korpusu Australijsko-Nowozelandzkiego (ANZAC). 13 stycznia Murray wysłał dowódców korpusów nad kanał, by przejęli prace nad jego obroną. Korpus Birdwooda dostał odcinek środkowy, od Kabrit do Ferdan, z kwaterą w Ismailii. Odcinek południowy objął IX Korpus generała Juliana Bynga, który wcześniej trzymał Suvlę, a VIII Korpus generała Francisa Daviesa, który ostatni opuścił Helles, zebrał się w obozie Tell el-Kebir.

Obaj generałowie mieli przed sobą jeszcze długą służbę. Monro objął 1 Armię we Francji na początku lutego 1916 roku, a jesienią został naczelnym dowódcą armii w Indiach Brytyjskich, odpowiedzialnym także za wojnę w Mezopotamii. W lutym 1916 roku wojska australijskie i nowozelandzkie w Egipcie podzielono na dwa korpusy, a w marcu Birdwood popłynął z I Korpusem ANZAC do Francji. W 1918 roku dowodził już brytyjską 5 Armią. Jego miejsce w historii zapewniła jednak w dużej mierze ewakuacja Gallipoli, jedyny bezsprzeczny sukces całej kampanii.